Pasen Pasen

En op de sabbat rustten zij naar het gebod (Lucas 24)
De HERE zal voor u strijden en gij zult stil zijn (Exodus 14,14)
vervulde strijd in de sabbatsrust

Pasen valt altijd op zondag
Dat komt omdat we gedenken dat op die dag de Here Jezus werd opgewekt uit de doden. Zijn veroordeling en kruisiging vond plaats op een vrijdag. Zoals gebruikelijk in die tijd werd Hij diezelfde dag nog begraven. Dat ging in grote haast, want aan de avond van die dag begon de volgende dag, de sabbatdag. Wij noemen dat de zaterdag. Voor de Israëlieten begint die dag niet midden in het donker van nacht, maar bij het vallen van de avond. Dat geldt nog steeds zo in Israël. Je kunt het nalezen in het eerste hoofdstuk uit de Bijbel; waar het over de schepping gaat. Dus de Here Jezus stierf en werd begraven op die vrijdag. De dagen hadden voor de mensen geen namen, maar werden gewoon geteld. Vrijdag was de zesde dag. Daarna kwam in de avondschemering de zevende dag. De avond valt vrij snel in, veel sneller dan bij ons, dus werd het spoedig donker. Je gaat dan steeds van het donker naar het licht toe. Daar zit al een diepere gedachte en betekenis aan. Na de zevende dag begint een nieuwe week met de eerste dag. In de avond was het nog zo donker dat de vrouwen die naar het graf van Jezus gingen pas in het vroegste morgenlicht van die eerste dag op weg gingen. Die eerste dag van de week, die noemen wij zondag. En: ‘zondags gaan wij naar de kerk’. Of dat nou echt waar is; voor iedereen geldt, laat ik maar in het midden. Juist op zondag gaan we naar de kerk. Waarom op zondag? Omdat dat de dag van de opstanding is van de Here Jezus. Elke zondag is dus een beetje Pasen. Elke zondag is een beetje een feest en heeft een belofte dat de Here God overwint. Dat is de overwinning op de macht van de dood. De feestelijke stemming van vandaag mag voor mensen elke week weer terugkomen. Het woord zondag zullen we nergens in de Bijbel tegenkomen. Pas 300 jaar na de kruisiging en opstanding van de Here Jezus is op aandringen van een Romeinse keizer de zondag als rustdag ingesteld.

eerst de sabbat, dan de eerste dag; eerst de Jood, dan de Griek
In de Bijbeltekst horen we de eerste dag van de week. Toen gingen de vrouwen op weg naar het graf en op die eerste dag van de week troffen zij daar niet het lichaam van de Here Jezus aan, maar twee figuren in flitsend witte kleding. De eerste dag van de week, dat is de dag van de opstanding, dat is de dag die wij nu zondag noemen. Ik blijf daar zo bij stilstaan, omdat we tot zeven of acht moeten leren tellen vandaag en omdat de meeste kalenders en agenda’s helaas de weken met de maandag laten beginnen en die week loopt dan uit op het weekeinde, te weten zaterdag en zondag. Eigenlijk klopt dat niet. Zaterdag is de laatste dag van de week en zondag de eerste dag van de week.
Er is een lied: Hoe wonderlijk, uitzonderlijk; een sabbat is gekomen. En het Evangelie: En op de sabbat rustten zij naar het gebod. Zij moesten rusten volgens het gebod. Als moderne mensen kunnen we ons dat niet voorstellen. Zo iets allesomvattend was er gebeurd. Het sterven en de begrafenis van de Here Jezus. De vrouwen hadden – waarschijnlijk ook in grote haast – de kruiden klaargemaakt, de aroma’s met goede geuren. Het was om zo te zeggen het laatste wat ze konden doen; de laatste eer bewijzen. Maar het lukte niet om het voor de avondschemer klaar te maken en toen was het sabbat. Ik denk dat wij zouden zeggen tegen elkaar; dit is zoiets bijzonders, dat heeft toch voorrang. Maar nee, we horen heel duidelijk; En op de sabbat rustten zij naar het gebod. Zij gehoorzamen aan het gebod. Het respect voor de sabbat, dat die niet met werk mag worden geschonden is groter, weegt zwaarder dan hun verlangen om de laatste eer te gaan bewijzen. Ik benadruk dit omdat het zo’n andere beleving is dan die wij vaak hebben. De eer van God moet voorrang hebben. De sabbat gaat aan de eerste dag vooraf. In onze tijd is het moeilijk geworden nog echt de rustdag te houden. Het stuit vaak op onbegrip, een achterhaald iets. In de loop der jaren hebben we steeds meer water bij de wijn gedaan, waardoor misschien voor een ieder van ons misschien het goed is  ons af te vragen of er niet teveel water is bijgeschonken.  De rustdag is niet alleen noodzakelijk omdat wij het nodig hebben, maar het is ons door God gegeven. Dat de sabbat vóór de ‘zondag’ gaat moet ons als Christenen bescheiden maken. De beloften aan Israël zijn niet verloren. Integendeel; als gemeente mogen wij volgen en delen in die onvergankelijke beloften(Romeinen 11). In de (kerk)geschiedenis zijn we dat meer dan eens kwijt geraakt. Daarom is voorbede in de gemeente voor Israël nodig; “eerst de Jood, dan de Griek”.

Gods eer
Voor ons moderne mensen is geloof een gevoel dat wel of niet bij je past. De kerk moet eenvoudig zijn, begrijpelijk en wat er gezegd wordt moet voor ons te bevatten zijn. Godsdienst in de zin van religie moet ons troosten. Het moet niet iets van ons vragen. We willen een enkel opbeurend woord horen, zodat we er weer tegenaan kunnen. De feesten, ja heel de godsdienst en wat er mee verbonden is, is dan een ritueel geworden, een dogma.
Het is echter groter dan wij. Wij delen de weken in, in dagen. Dat hebben we niet zelf verzonnen, dat was er al. In heel dat ritme van dagen, van weken die elkaar opvolgen hebben wij zelf een plaats. We mogen onze plaats ontdekken. Daarin worden we ook letterlijk geboren.
Pasen is niet iets wat we moeten leren. ‘O ja, toen is de Here Jezus die voor ons was gekruisigd vanwege onze zonden, opgestaan uit de doden’. Pasen is een gebeuren. Dat hoef je niet te leren, dat mag je aanbidden. Dat is niet een leerstuk dat je van opa & oma hebt ontvangen, maar het is een bron, een fontein. Een bron waar jij zelf uit mag drinken. Zo wil de Here God eer ontvangen ook van ons.
Genesis 2 verkondigt dat de Here God de sabbat heiligde. Het is de eerste keer in de Bijbel dat het werkwoord ‘heiligen’ in de Bijbel klinkt. De Here God heiligde niet een persoon, geen voorwerp, geen plaats, maar een dag. Die dag werd anders dan alle andere dagen. Dat was en dat is de sabbat. De laatste van de week. Het werd door de Here God als een soort kroon op de week gezet. Niet de mens is het belangrijkste, maar de dag die daarna komt. Niet allen de Here God, maar ook de mens mag die sabbat houden.
Nergens wordt zo duidelijk dat de Here Jezus zijn opstanding plaatsvindt na de sabbatdag als in het Evangelie zoals Lucas het beschrijft.

eerste dag van de week; vervulling van de sabbat
Dat klinkt ons allemaal erg theoretisch in de oren, maar het gaat juist om een vervulling, het gaat om groot geheim. Dat geheim staat niet los van ons leven. We mogen de betekenis van Gods woord herontdekken. Dat is een ontdekkingstocht in ons eigen leven. Er ligt een uitdaging in om elke dag op zoek te gaan naar tekenen van Gods leiding en aanwezigheid in het leven. Dat kan zijn in de gesprekken met mensen, gebeurtenissen in het nieuws, door een gebaar van iemand. Probeer ze elke dag te zien.
Want de Here God wil ons betrekken in zijn Woord in ons leven. Als de vrouwen op zoek gaan, zoeken ze het lichaam van hun heer, het lichaam van de Here Jezus. Ze vinden het lichaam niet. Wat wij verwachten, dat ontvangen we niet. Zij meenden iets te kunnen doen, namelijk het zalven van zijn lichaam, maar dat zal niet gaan.
Er staan als zij in het graf zijn twee mannen in witte kleding; wit als de bliksemflits. Die vragen aan hen: wat zoek u de Levende onder de doden?
Stel nu dat deze vrouwen het gebod niet hadden gehouden, maar hun eigen verlangen hadden gevolgd; dan waren ze naar huis gegaan om de kruiken met olie te halen, hadden Jezus in zijn graf gezalfd en hadden de sabbat geschonden. 
Maar, dan hadden zij deze twee getuigen nooit gehoord. Dan hadden ze niet begrepen dat de Here Jezus de rustdag van God had vervuld. En er een nieuwe week, een Nieuwe  Dag en daarmee een nieuw leven begonnen is.

niet wij, maar de Here God zal strijden
De HERE zal voor u strijden en gij zult stil zijn. Dat zegt de Here God tegen zijn volk, door Mozes.  Opnieuw rust houden om juist zo zicht op de strijd van God te krijgen. Eigenlijk is dat ook het gebeuren van Pasen waar wij telkens weer opnieuw getuigen van worden gemaakt.
Wij kennen de weken niet anders dan in weken van zeven dagen. Nu komt na deze rustdag een eerste dag en blijkt dat de Here Jezus al is opgestaan! Dat is de boodschap die we mogen horen, niet met onze oren alleen, maar vooral en in de eerste plaats in ons hart. Er is een nieuwe dag aangebroken! De sabbat is vervuld.
Hoe dan? In een strijd; De HERE zal voor u strijden en gij zult stil zijn.
De Here zal voor u strijden – dat doet Hij in het verborgene. In Israël is de traditie ontstaan dat mensen de Here God niet bij zijn Naam mogen of kunnen noemen. Als het goed is volgt ook hierin de gemeente Israël.  Wij proberen als mensen alles in de hand te houden, proberen alles te regelen, maar het leven, het werkelijke leven, kunnen wij niet in de hand houden, niet echt. Diep van binnen weten we dat allemaal. Alle statistieken, vergaderingen, overlegstructuren, organisaties, hervormingen en onderzoeken ten spijt. Aan onze lengte kunnen we door bezorgd te zijn geen el toevoegen, maar juist ook geestelijk; ieder mens weet dat liefde, wil er van echte liefde sprake zijn, niet te koop is. Al bood iemand alles wat hij bezit voor de liefde, smadelijk zou men hem afwijzen, horen we al in het boek Hooglied, dat bij uitstek over de liefde gaat.

Pasen is bevrijding
Geloof, werkelijk geloof betekent dus dat we mogen loslaten. Dat is getekend in die woorden en gij zult stil zijn. Onze bezorgdheid voegt niet toe, niet wezenlijk. We mogen leren loslaten. loslaten wat we zelf geneigd zijn vast te houden. De verkramping mag verdwijnen. Er is onnoemelijk veel verkramping in onze maatschappij.
Er is ook verkramping bij mensen in hun persoonlijk leven. We worden opgejaagd, we laten ons opjagen. Echter de persoonlijke verkramping mag je loslaten. God neemt onze strijd op zich, als we ons aan Hem overgeven. Niet als een soort verzekering, maar met heel ons hart. 
Zo mogen we een nieuwe toekomst ingaan, die getekend wordt door de dag die volgt op de zevende dag. Zo mogen wij de levende zoeken, niet onder de doden, maar Hem vinden onder de levenden, tussen de levende mensen in. Zijn Woord, Gods Woord, dat getuigt van die grote rustdag , opent daarvoor onze harten. “Hij is hier niet, Hij is uit de doden opgewekt , ook voor u !”
 

terug